I. Siêu âm cho thú nhỏ trong thú y là gì?
Siêu âm trong chẩn đoán và điều trị bệnh cho thú nhỏ là một trong những phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, an toàn và có độ chính xác cao được áp dụng phổ biến trong lĩnh vực thú y, khi kiểm tra sức khỏe cho thú cưng, kỹ thuật cho phép nhìn thấy các cấu trúc bên trong cơ thể động vật mà không cần xâm lấn. Các sóng siêu âm được phản xạ sẽ trở lại dưới dạng “tiếng vang” và được chuyển đổi thành hình ảnh hiển thị trên màn hình, tạo ra hình ảnh 2 chiều các cơ quan nội tạng tại vị trí cần đánh giá. Do vậy, siêu âm là phương pháp đánh giá chẩn đoán bệnh qua hình ảnh, an toàn trên động vật nói chung và trên thú nhỏ nói riêng.
Hình 1: Siêu âm trên chó
II. Mục đích của siêu âm cho chó mèo trong khám – chữa – điều trị
Khi siêu âm các bác sĩ thú y có thể kiểm tra, đánh giá các cơ quan nội tạng về vị trí, kích thước và hình dạng mà không cần xâm lấn. Qua đó trên hình ảnh siêu âm cho thấy những bất thường trên bề mặt cơ quan được chỉ định kiểm tra. Từ đó có các thông tin cần thiết kết hợp với đánh giá lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng khác giúp các bác sĩ thú y có thể đánh giá chẩn đoán bệnh trên các cá thể được chính xác hơn.
III. Khi nào cần thực hiện siêu âm
Khi thú cưng được các bác sĩ khuyến nghị hoặc chỉ định siêu âm chủ yếu là các tình huống liên quan đến sức khỏe hoặc kiểm tra định kỳ:
· Kiểm tra thai kỳ: Siêu âm là cách chính xác để xác định thời gian mang thai của thú cưng, theo dõi sự phát triển của bào thai và dự đoán ngày sinh.
· Chẩn đoán bệnh nội tạng: Phương pháp còn hỗ trợ kiểm tra các cơ quan bên trong như gan, thận, lá lách, dạ dày và ruột. Đây là phương pháp hiệu quả để phát hiện sỏi, u, hoặc các bất thường khác.
· Phát hiện dị vật: Giúp xác định được vị trí và tình trạng của vật thể, từ đó đưa ra hướng điều trị kịp thời.
· Theo dõi sức khỏe định kỳ: Đối với thú cưng lớn tuổi hoặc có tiền sử bệnh lý, siêu âm chó mèo chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn, không có dấu hiệu đặc biệt ra bên ngoài.
· Có thể nói với công nghệ siêu âm hiện đại thì siêu âm là một công cụ cơ bản cần thiết trong các đánh giá cơ bản cũng như chuyên biệt bệnh lý cho kết quả đáng tin cậy rất cao.
Hình 2: Hình ảnh siêu âm bàng quang chó
IV. Quy trình siêu âm thú nhỏ
Quy trình siêu âm trên thú nhỏ được thực hiện với các bước theo thứ tự để đảm bảo tính chính xác và chất lượng hình ảnh cao nhất:
Tiếp nhận và khám lâm sàng: Thông thường sau khi thú cưng được bác sĩ thăm khám và tư vấn về tình trạng sức khỏe cũng như mục đích và vị trí cơ thể cần siêu âm thì thú cưng sẽ được nghỉ ngơi thư dãn để ổn định, làm quen với bác sĩ và địa điểm mới .
Chuẩn bị siêu âm: Thú cưng sẽ được bác sĩ sẽ cạo bớt lông để đảm bảo sóng siêu âm được truyền qua da. Một lớp gel dẫn truyền sẽ được thoa lên vùng da cần kiểm tra để tăng độ chính xác của hình ảnh siêu âm. Một số trường hợp khi kiểm tra cần phải nhịn ăn hoặc uống nhiều nước trước khi siêu âm sẽ được bác sĩ dặn dò trước.
Tiến hành siêu âm: Thú cưng được giữ ở tư thế phù hợp, đảm bảo thoải mái và an toàn trong suốt quá trình thực hiện. Bác sĩ sử dụng đầu dò siêu âm có các tần số phù hợp với trọng lượng và vị trí siêu âm của thú cưng sau đó di chuyển nhẹ nhàng trên vùng cần được kiểm tra , đồng thời quan sát hình ảnh hiển thị trên màn hình để phân tích.
Đánh giá kết quả: Sau khi siêu âm trên các vị trí được chỉ định, bác sĩ sẽ trao đổi trực tiếp với chủ củ thú cưng về kết quả sau khi kiểm tra và đưa ra hướng giảu pháp phù hợp nếu phát hiện vấn đề bất thường.
Hình 3: Tràn dịch màng thận và dịch sau phúc mạc trên chó
Đưa ra phác đồ điều trị: Dựa vào kết quả siêu âm và các đánh giá chẩn đoán trên lâm sàng và cận lâm sàng, bác sĩ sẽ đưa ra các giải pháp và thiết lập phác đồ điều trị tối ưu, phù hợp với tình trạng sức khỏe của thú cưng.
Hình 4: Kích thước thận và động mạch thận trên chó
Như vậy, Siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh an toàn, không gây xâm lấn, nhanh chóng, ít gây khó chịu cho thú cưng và thường không cần sử dụng gây mê. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định nếu thú cưng có dấu hiệu không hợp tác, hoặc trong nhưngc tình huống cần thiết bác sĩ có thể cân nhắc áp dụng gây mê nhẹ với liều lượng an toàn để quy trình được thực hiện một cách thuận lợi.